![]() Start | Wprowadzenie | Artykuły: Polska | Małopolska | Mazowsze | Ziemia Łęczycka | Żuławy | Nizina Sartawicko-Nowska | Ziemia Kwidzyńska | Ziemia Walichnowska | Ziemia Sieradzka | Ziemia Wieluńska |
Katalog obiektów --> Żuławy
|
||
![]() |
||
|
||
gm. Malbork, pow. malborski, woj. pomorskie Do 1945 roku Gross Lesewitz TK (Gotha, Endersch, Schrőtter) (Lesewicz)
![]() Wieś wzmiankowana w 1321 r. w 1350 powtórna lokacja przez wielkiego mistrza Heinricha Tusmera na prawie chełmińskim. Obszar wsi wynosił 95 włók, 22 morgi. W czasach krzyżackich istniał tu zakonny dwór i folwark, któremu podporządkowane były wsie Blumstein, Tenne, Tragheim. Kościół uposażony podczas lokacji pierwotnie był budowlą fachwerkową, spłonął podczas pierwszej wojny szwedzkiej , odbudowany w okresie 1647-54, przebudowywany spłonął w 1811 roku. Odbudowany został w 1824 roku i rozbudowany w 1896 roku; Kościół ewangelicki wzniesiono w 1652 roku. w 1711 r. postawiono nowy, fachwerkowy kościół, zastąpiony w 1903 roku nową, ceglaną świątynią z masywną wieżą. W 1776 wymieniony był mennonita Cornelius Epp. Na pocz. XIX w. wzmiankowanych było 11 mennonitów. W 2 poł. XIXw. areał wsi liczył 157 włók, znajdowało się 15 gospodarstw i 18 domów zagrodniczych, mieszkało 249 katolików, 216 ewangelików i 29 mennonitów, stało 47 domów. Pomiędzy najbogatszymi właścicielami wymieniano typowe nazwiska mennonickim - J. Janzen, J.Wiebe, G. Wiebe. Układ przestrzenny wsi - (owalnica) ulicowo - placowa, w osi południkowej, z kościołem otoczonym cmentarzem po płn. stronie placu i dawnym cmentarzem ewangelickim w płd. przy drodze do Tragamina kolonia, w polach, po wsch. stronie drogi do Lipinki majątek, Krajobraz kulturowy wsi zachowany dobrze, czytelny układ przestrzenny, cmentarz katolicki z kościołem oraz uporządkowany cmentarz ewangelicki z zachowanym kutym ogrodzeniem z kutymi bramami, z pojedynczymi nagrobkami; kościół ewangelicki nie zachował się; Na zachowały się XVIII - wieczne domy podcieniowy Rudolfa Wiebe, Dircksena i Ernesta Zimmermanna Pozostał czytelny układ drożny i relikty torów kolejki wąskotorowej wzdłuż wsch. ulicy, zachowały się e tradycyjne siedliska, zabudowa w znacznej części przekształcona lub wymieniona zachowując tradycyjną lokalizację, zachowanych kilka budynków mieszkalnych i gospodarczych,
Schmid, s. 117 - 125; AG IV, BF, Lipińska, t. III, poz. 114 |
![]() Artykuły: Polska | Małopolska | Mazowsze | Ziemia Łęczycka | Żuławy | Nizina Sartawicko-Nowska | Ziemia Kwidzyńska | Ziemia Walichnowska | Ziemia Sieradzka | Ziemia Wieluńska Copyright 2005 © jerzyszalygin@wp.pl |